را همانند اسطرلاب و هيئت‌هاى كسوفى در دفاترشان گستردند به اين منظور كه بيننده بتواند در آن ، همهء اجزاى زمين و نواحى و مرزها و سرزمين‌ها و درياها و رودها و كوه‌ها و مناطق آباد و خالى زمين را ببيند و محل هر شهر در مشرق و مغرب زمين را بداند و به محل شگفتىهاى زمين و عجايب مشهور در هر جزء آن و ساختمان‌هاى باستانى موجود در اقطار آن بنگرد . 2 - [ پ r 2 ] اين جغرافيا مشتمل بر همهء اقطار زمين و مخلوقات آن با صفات و شكل‌ها و رنگ‌ها و اخلاق آن‌هاست و آن‌چه مخلوقات از ميوه‌ها و دانه‌ها مىخورند و مىآشامند و آن‌چه اختصاص به برخى نواحى دارد ، و همچنين اختلاف روز آن‌ها و هر آن‌چه به هر ناحيه به عنوان ره‌آورد و چيز نو و تازه و بوى خوش و كالا آورده مىشود و نيز محل‌هاى تجارت در دريا و خشكى ، و حيواناتى كه در همهء اقطار زمين به واسطهء خواص و زهرهاى كشنده و سودمنديشان مشهورند ، در اين كتاب آورده شده‌اند . و آن‌چه در همهء خشكىها و درياهاى زمين وجود دارد بر طبق آن‌چه حكما و فلاسفهء متقدم از حيث طول و عرض آن وصف كرده‌اند ، و آن‌چه فلاسفه دربارهء مساحت زمين و تعداد فرسخ‌ها و ميل‌هاى آن گفته‌اند و آن‌چه در مورد هر جزء آن ذكر كرده‌اند ، در اين كتاب آورده شده است . و خداوند به حقايق همهء امور آگاه‌تر است . غير از او پروردگار و معبودى وجود ندارد و همو براى رسيدن به حقيقت و درستى با منّ و كرمش يار و همراه است . كمربند آبى 3 - حلقهء كبودى كه گرد نقشه است همان دريايى است كه به درياى تاريكىها معروف است ، ازاين‌روى آن را بدين نام خوانده‌اند كه دريايى ساكن است و امواج در آن حركت نمىكنند و بادها بر آن نمىوزند و خورشيد در آن ديده نمىشود . علت آن ، اين است كه فلاسفه گفته‌اند : اين دريا عمق ندارد و نيز بيان